على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3916
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
كه شنيده شود و مفهوم نگردد . و آنچه در دل گذرد . هجزع ( hjeza ' ) ا . ع . بددل و ترسو . هجس ( hajs ) ا . ع . آواز نرم و پست كه شنيده شود و مفهوم نگردد . و آنچه در دل گذرد . هجس ( hajs ) م . ع . هجس فى صدره هجسا ( از باب ضرب ) : گذشت در دل او . و هجس فلانا : باز گردانيد فلان را از كارى . هجش ( hajc ) م . ع . هجشه هجشا ( از باب نصر ) : به آرامى راند آن را . و هجش الشئ : برانگيخت آن چيز را . و هجش بينهم : برآغالانيد ميانه ايشان را . و هجش اليه : مشتاق و آرزومند شد بسوى آن . هجشة ( hajcat ) ا . ع . نهضت و برخاستگى و غضب . هجع ( haj ' ) م . ع . هجع جوعه هجعا ( از باب فتح ) : شكست گرسنگى او را . فهجع جوعه : پس شكسته شد گرسنگى او ( لازم و متعدى ) . هجع ( hej ' ) و ( haje ' ) و ( hoja ' ) ا . ع . مرد غافل و گول و احمق . هجع ( hojja ' ) ع . ج . هاجع . هجعة ( haj'at ) ا . ع . يك مرتبه خوابيدن در شب . و خواب سبك اول شب . يق : جاء بعد هجعة من الليل : اى بعد نومة خفيفة من اول الليل . هجعة ( hej'at ) ا . ع . نوع و هيئت خوابيدن . هجعة ( hej'at ) و ( hoja'at ) ا . ع . مرد غافل احمق و گول . هجعمة ( haj'amat ) ا . ع . دليرى و جرئت و گستاخى و جسارت . هجف ( hajaf ) م . ع . هجف هجفا ( از باب سمع ) : گرسنه شد و فروهشته گرديد شكم آن . و هجفت ارضنا : پراكنده شد آنچه در زمين ما بود . هجف ( hejjaf ) ا . ع . شترمرغ سالخورده . و درشت اندام گرانسنك از شترمرغ و از مردم . و دراز ستبر و فراخ شكم . هجفان ( hajf n ) ص . ع . تشنه . هجفة ( hejfat ) ا . ع . ناحيه تر و نمناك . هجفة ( hajefat ) ا . ع . زن لاغر . هجفجف ( hajafjaf ) ا . ع . فراخ شكم . هجل ( hajl ) ا . ع . زمين پست هموار و يا جنگل ميان دو كوه . ج : اهجال و هجال و هجول و هجلات . هجل ( hajl ) م . ع . هجلت المراه بعينها هجلا ( از باب نصر ) : چشم گردانيد آن زن براى اشاره كردن بسوى مردى . و هجل به : انداخت آن را . هجل ( hojol ) ص . ع . طريق هجل : راه تنك پاسپرده نشده . هجلات ( hajal t ) ع . ج . هجل . هجم ( hajm ) م . ع . هجم هجما و هجوما . ر . هجوم . هجم ( hajm ) ا . ع . خوى و عرق . و نام آبى . هجم ( hajm ) و ( hajam ) ا . ع . كاسهء بزرك . ج : اهجام . هجمة ( hajmat ) ا . ع . هجمة الشتاء : شدت و سختى سرما . و هجمة الصيف : شدت و سختى گرما . و هجمة الابل : از چهل شتر و زيادتر و يا از هفتاد تا صد شتر و يا اندكى كم از صد شتر . هجن ( hajn ) م . ع . هجنت الجارية هجنا ( از باب ضرب و نصر ) : هاجن گرديد آن دخترك . و كذا : هجنت النخلة و غيرها . هجن ( hojon ) و ( hojn ) ع . ج . هجين . و ج . هجينة . هجناء ( hojan ' ) و هجنان ( hojn n ) ع . ج . هجين . هجنة ( hojnat ) ا . ع . سخن معيوب . و زشتى و اضاعت علم . و بودن پدر آزاد و مادر بنده . و قبح و عيب . يق : فيه هجنة : اى قبح و عيب . هجنة ( hojnat ) م . ع . هجن هجانة و هجنة و هجونة . ر . هجانة . هجنتفزا ( hojnat - faz ) ص . پ . كسى كه بر قباحت و بدى مىافزايد . هجند ( hajand ) ا . پ . مچهاى كه برغست نيز گويند . هجنس ( hejans ) ا . ع . گران سنك و ثقيل . هجنع ( hajanna ' ) ا . ع . مرد دراز ستبر و دراز و ستبر از هر چيزى . و پيرمرد موى پيش سر رفته . و شترمرغ كل كه هنوز در آن توانايى باشد . و شتر بچهاى كه در شدت گرما زاده شده باشد . هجنعة ( hajanna'at ) ا . ع . شترمرغ ماده كل كه هنوز در آن توانايى باشد . هجنف ( hajannaf ) ا . ع . دراز پهن .